17 december 2008 17 december 2008

Crisis in beeld

Is de crisis in beeld bij de aanwezigen na de boeiende avond met topsprekers als Jeroen Smit en Alex Klein? Onduidelijkheden over de oorzaak van de kredietcrisis en de val van de banken zijn weggenomen. Echter de eensgezinde opinie van beide sprekers over de vooruitzichten van onze economie ontbrak. Een vurige discussie over het aantrekken van de economie was het gevolg. Wat is er voor nodig? En wanneer kunnen we de vooruitgang verwachten?

Oorzaak Crisis: hebzucht!

Alex Klein, aankomend professor van de Nyenrode Business Universiteit, noemt zich de vertaler van complexe economische ontwikkelingen naar Jip en Janneke taal. Hij zet dan ook zeer overzichtelijk uiteen wat de oorzaak van de kredietcrisis is: de hebzucht van de Amerikaanse consument. Zij hebben gezamenlijk een hogere schuld (15.500 miljard dollar!) dan de Amerikaanse overheid. Deze hebzucht ontaardt in de huizencrisis, waaruit de kredietcrisis is ontstaan. En volgens de wetenschappelijke voorspelling van de heer Klein moet het ergste nog komen: de neergang door de pensioenlast die zich over circa 5 jaar aandient, maar dat terzijde.

Hoe te overleven?

De sombere, maar misschien ook wel realistische, voorspellingen laten een diepe indruk achter. De aantrekking zal zich pas voorzichtig laten zien in het voorjaar van 2010. Wat te doen als bedrijf in deze moeilijke tijden? Alternatieven zullen het goed gaan doen. De kleine auto is weer in trek ten koste van de grotere wagens. De luxe etenswaren gaan in groten getale langs de kassa ten koste van de bezoeken aan de horecagelegenheden. Kwaliteit en effectiviteit vóór laten gaan op efficiëntie en kostenbewust werken (KEEK-model).

Business performance:

K Kwaliteit
E Effectiviteit
E Efficiëntie
K Kostenbewust

Consumer Succes Factors:

Hoe krijg je de consument aan het kopen?

Er is geld beschikbaar bij de consument, maar wat drijft de consument om dit niet uit te geven en wat om wel uit te geven?. Kijk hiervoor naar de consumer success factors in plaats van de critical succes factors (KSF). Kortom: een kritische blik op je eigen organisatie om de voorzichtige consument te bereiken, kan er aan bijdragen dat je overleeft of zelfs kansen benut om te groeien als de economie in 2010 aantrekt.

Smits zienswijze

Wat een andere zienswijze heeft Jeroen Smit op deze crisis. Smit is de bedrijfsjournalist die in het boek ‘De Prooi’ alle gebeurtenissen vanaf de fusie van ABN en Amro tot aan de recentelijke overname reconstrueert. In 2003 is hij na zijn beschrijving van het ‘Drama van Ahold’ ook aanwezig geweest bij onze vereniging met een indrukwekkende lezing.

“Het valt allemaal wel mee met die crisis” redeneert Jeroen Smit. De aantrekkende economie laat zich al aanstaand voorjaar zien, verwacht hij. Nu Obama is verkozen tot Amerikaanse president heeft Smit goede hoop op een snelle vooruitgang. “Onvoorstelbaar dat een donkere president is verkozen, terwijl 30 jaar geleden dit totaal onmogelijk was. Dit geeft aan waar mensen toe in staat zijn”.

En hoe zit het nu met dé bank?

Op een meeslepende wijze beschrijft Smit wat er binnen de top van ABN/Amro heeft gespeeld. De fusie tussen beide banken dient harmonieus te verlopen, zonder nadruk op de verschillen te leggen. Echter, de verschillen zitten in de genen van de bankiers en blijken niet te verenigen te zijn. Helemaal niet in de top, waarin kemphanen de koers uitzetten. Een koerswijziging en met name het terugdraaien van de strategie zijn de eerste aanleidingen waarbij zich een onomkeerbaar proces heeft aangediend en de val van dé bank heeft ingezet.

Smit omschrijft fascinerende gebeurtenissen op anekdotische en scherpe wijze, waarmee hij de zaal in beweging krijgt. Hij blijft echter serieus: “wat binnen dé bank is gebeurd, is dramatisch!’.

‘Lessons’ van Smit

Smit heeft een aantal lessen meegeven. Hier volgen er een paar:

  1. diversiteit in de top van organisaties: veel verschillende persoonlijkheden die elkaar scherp en ‘down to earth’ houden;
  2. een harmonieuze fusie bestaat niet. Kies je strategie;
  3. professionalisering van de RvC door middel van hogere beloning, waardoor jongeren eerder en intensiever een commissariaat zullen vervullen én zich aan zullen dienen als een kritische coach en toezichthouder voor de bestuurders.

Optimist versus pessimist: wie is nu de realist?

De tegenstelling van beide heren komt volop los in de discussie. Op een vraag uit het publiek of er nú die nieuwe auto gekocht moet worden, laten beiden hun zienswijze nogmaals horen.
Klein: “de prijzen zullen nog verder dalen. Het dal is nog niet bereikt. Stel de koop uit want de prijzen zullen dalen”, is zijn advies.
Smit: “Kopen én wel direct. Wat zorgt er voor dat de economie aantrekt? Juist, het vertrouwen én daarbij behorende koopbehoeften van consumenten. Bent u een verantwoordelijk man of niet”?
Klein: “In je eentje kan een consument de economie niet uit het slop trekken. Voorzichtig en kijk wat komen gaat”.

Helaas, wij, als consumenten zullen toch zelf de overweging moeten maken.
Wie nu de realist is, zal de tijd leren.

Tekst: Marieke Huisman, bestuurslid Alumnivereniging BE’ER

© 2015 - BE'ER